Gletsjerwandeling op de Vatnajökull

Het ijs onder je stijgijzers is niet wit. Van dichtbij, in de zones waar eeuwen aan sneeuwval tot kristallijne dichtheid zijn samengeperst, is de Vatnajökull blauw: een diep, verzadigd gletsjerblauw dat foto’s steevast niet goed weten te vangen. Dit ijs is 8.000 jaar oud. De lucht in de belletjes die je door het oppervlak ziet, zat er al voordat Europa als idee bestond.

De Vatnajökull beslaat 7.900 vierkante kilometer in het zuidoosten van IJsland en ligt boven op een groep actieve vulkanen, waaronder de Grímsvötn en de Bárðarbunga. De gletsjer stroomt in tientallen gletsjertongen naar buiten. De best bereikbare, Skaftafellsjökull, Falljökull en Sólheimajökull, liggen op korte loopafstand van parkeerplaatsen aan de Ringweg. Juist die bereikbaarheid is deel van de magie: binnen een uur na aankomst bij de rand van de gletsjer sta je diep in een landschap dat werkelijk buitenaards aanvoelt.

Je gids maakt aan de rand van het ijs de stijgijzers aan je schoenen vast en leidt de groep eerst over de morene, het rommelige rotsveld dat de gletsjer de afgelopen decennia bij zijn terugtrekking heeft achtergelaten. De overgang van rots naar ijs is abrupt en totaal. De ene stap sta je op grind, de volgende op een oppervlak dat glinstert, kreunt en bijna onmerkbaar onder je voeten verschuift.

De wandeling zelf varieert van vlakke, open ijsvelden waar lopen eenvoudig aanvoelt tot technische stukken met steiler terrein waar je je stijgijzers zorgvuldig moet plaatsen. Voor elke nieuwe uitdaging leren de gidsen je de techniek: met de voortanden op steiler ijs, over smeltwatergeulen stappen, het oppervlak lezen op verborgen holtes. De gletsjer leeft op manieren die mensen verrassen. In de zomer lopen er smeltwaterstroompjes over het oppervlak, ijstorens die seracs heten rijzen meters boven het omringende ijs uit, en het kraken en zetten van het ijs is een constante, lage begeleiding.

Wie een langere tocht of een wintertrip boekt, kan in de gletsjertongen natuurlijke ijsgrotten bezoeken, een compleet andere ervaring: ruimtes van gebeeldhouwd blauw ijs, verlicht door diffuus licht dat door het plafond van de gletsjer valt, volkomen stil op het druppen van smeltwater na.

Beste reistijd: Op de Vatnajökull kun je het hele jaar gletsjerwandelen. De zomer (juni-augustus) biedt de langste dagen, het meeste smeltwater en de makkelijkste toegang. De winter (november-maart) is het seizoen van de blauwe ijsgrotten en de kans op noorderlicht boven de gletsjer, een van de spectaculairste combinaties van IJsland. De lente en herfst zitten er qua omstandigheden tussenin, met minder drukte.

Voor wie: Iedereen met een redelijke conditie en zonder hoogtevrees. Voor introductiewandelingen heb je geen ervaring op ijs nodig. Kinderen vanaf acht jaar zijn welkom op tours voor gezinnen. Zoek je een technischere uitdaging, boek dan een volledige dag bergbeklimmen of ijsklimmen op de hogere delen van de gletsjer.