Papoea-Nieuw-Guinea

Papoea-Nieuw-Guinea laat je niet rustig wennen. Vanaf het moment dat je landt op Jacksons Airport in Port Moresby presenteert het land zich op zijn eigen voorwaarden: ingewikkeld, intens, buitengewoon rijk aan natuurlijke en culturele complexiteit, en totaal anders dan waar ook op aarde. Wie goed voorbereid, nieuwsgierig en flexibel is, wordt beloond met ervaringen die je echt nergens anders vindt.

In PNG worden meer verschillende talen gesproken dan in welk ander land ook – meer dan 800 – door gemeenschappen die door het ruige terrein van het hoogland soms nog vrijwel van elkaar geïsoleerd leven. De cultuurfestivals in Goroka en Mt Hagen brengen honderden van deze groepen samen in spectaculaire sing-sings, waar stamdracht, lichaamsbeschildering en ceremoniële voorstellingen een visuele en akoestische intensiteit bereiken die in de beste zin van het woord overweldigend is.

Dit is levende cultuur, geen voorstelling. De mannen en vrouwen die wekenlang hun hoofdtooien van paradijsvogelveren en hun okerkleurige lichaamsbeschildering voorbereiden, eren gebruiken die duizenden jaren ouder zijn dan het eerste contact met het Westen. De toegang die buitenlandse bezoekers tot deze evenementen krijgen – vaak vrij rondlopen tussen de deelnemers, respectvol fotograferen en via tolken met ze praten – is echt uitzonderlijk.

De wateren rond PNG worden steevast tot de soortenrijkste op aarde gerekend. De provincie Milne Bay, op de oostpunt van het hoofdeiland, ligt in de Koraaldriehoek en herbergt meer dan 600 koraalsoorten en 1.200 vissoorten in één baaisysteem. Het muckduiken hier – speuren naar gecamoufleerde en bizarre kleine wezens op zand- en puinbodems – leverde de eerste gedocumenteerde ontdekking van een dwergzeepaardje op en brengt nog altijd onbeschreven soorten aan het licht.

Tufi, een afgelegen post aan de noordoostkust, biedt een van de toegankelijkste uitzonderlijke duikgebieden van PNG: een door fjorden uitgesneden kust die steil afloopt naar wandduiken zonder enig probleem met het zicht, bediend door een klein aantal toegewijde duiklodges die in echte afzondering werken. Je komt er meestal met een Twin Otter die op een grasbaan landt.

De lodges van PNG passen in de traditie van junglelodges: echte afgelegenheid gecombineerd met serieuze aandacht voor de natuurlijke omgeving. De beste adressen in het hoogland liggen op loopafstand van oerwoud en bieden begeleide vogeltochten naar de buitengewone paradijsvogels, de internationaal bekendste natuurattractie van PNG: 38 van de 42 soorten ter wereld komen hier voor.

De lodges aan de Sepik bieden een ander soort onderdompeling: een paar dagen tussen dorpen varen in gemotoriseerde boomstamkano’s, slapen in eenvoudige maar sfeervolle gastenverblijven en kennismaken met de animistische houtsnijtradities van de Sepik-volken, wier maskers, beelden en verhalenborden tot de mooiste inheemse kunstvormen van de Stille Oceaan behoren.