Griekenland, Santorini

De foto van Santorini – blauwe koepel, witte muur, Egeïsche Zee eronder – is een van de vaakst gereproduceerde beelden uit de geschiedenis van de reisfotografie. Zo vaak zelfs dat je bij aankomst een reëel risico loopt op een anticlimax. En dan verschijnt de caldera. Een met zee gevulde vulkaankrater van 12 kilometer breed en 400 meter diep, omringd door kliffen die loodrecht naar beneden vallen vanaf de witgekalkte dorpjes erboven. Dan blijkt dat de foto het nog heeft onderschat.

Het landschap van Santorini is het directe gevolg van een van de grootste vulkaanuitbarstingen uit de menselijke geschiedenis, rond 1600 v.Chr. De explosie – mogelijk de gebeurtenis achter de Atlantis-legende – liet het hart van de vulkaan in zee instorten en liet de gebogen kraterwanden achter waarop het huidige eiland ligt. Wat er van het land over is, is de rand van die uitbarsting: steile kliffen van vulkanische as en puimsteen aan de kant van de caldera, zachtere hellingen met zwarte vulkanische grond richting de Egeïsche Zee in het oosten.

Die grond blijkt uitzonderlijk geschikt voor wijnbouw. De inheemse Assyrtiko-druif groeit aan mandvormig gesnoeide stokken die bijna plat op de grond liggen om de heftige meltemi-winden van het eiland te overleven. De witte wijnen die dat oplevert hebben een vulkanische mineraliteit en een natuurlijke frisheid die van Santorini een serieuze wijnbestemming op zich hebben gemaakt. Een bezoek aan een wijnhuis, vooral Estate Argyros en Domaine Sigalas, verbindt het landschap met het glas op een manier die beide beter leesbaar maakt.

De accommodatie waarmee Santorini internationaal naam maakt, is de grotsuite: een kamer die rechtstreeks uit het vulkanische puimsteen van de kraterrand is gehouwen, met tongewelven, dikke muren die het binnen koel houden hoe heet het buiten ook is, en een eigen dompelbad dat uitkraagt boven de 400 meter diepe val naar de zee. Het uitzicht vanuit die baden – het water van de caldera onder je, de lucht boven je, het vulkaaneiland Nea Kameni in het midden – is de meest gefotografeerde overnachtingservaring van Europa, en voor één keer doet de werkelijkheid niet onder voor de foto.

De beste grothotels liggen in Oia op de noordpunt, met de ideale positie voor de zonsondergang, en in Imerovigli, het hoogste punt van de kraterrand, met het spectaculairste calderapanorama en minder bezoekers. Het zijn intieme adressen, meestal met 8 tot 20 suites, met dompelbaden, buiten dineren en een mate van privacy waar de drukke dorpsstraatjes buiten niets van laten vermoeden.

Het eiland beloont wie ook voorbij de kraterrand kijkt. Akrotiri, op de zuidpunt, is een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van de Egeïsche Zee: een Minoïsche stad uit de bronstijd, uitstekend bewaard onder vulkanische as, met gebouwen van twee en drie verdiepingen, vernuftige waterleidingen en beschilderde fresco’s die een echt inkijkje geven in een beschaving die duizend jaar ouder is dan het klassieke Griekenland.

De zwarte stranden aan de oostkust – Perissa, Perivolos, Kamari – hebben een heel ander ritme: beachclubs, ongedwongen taverna’s en de vreemde ervaring van liggen op zand dat zo donker is dat het de warmte vasthoudt als geen ander strand dat je kent. Het vulkanische landschap maakt zelfs gewone dingen een tikje vreemd. En precies voor die aanhoudende, lichte vervreemding ga je naar Santorini.